Lựa chọn máng nước, máng xối chất liệu Inox 304 hay Inox 316 ?

Inox 304 và Inox 316 là hai mác thép không gỉ austenitic phổ biến nhất. Cả hai đều có khả năng chống ăn mòn tốt, dễ gia công và hàn, nhưng khác biệt rõ rệt về thành phần hóa học, khả năng chống ăn mòn trong môi trường khắc nghiệt và giá thành. Dưới đây là so sánh chi tiết dựa trên tiêu chuẩn ASTM/AISI.

1. Thành phần hóa học chính

Thành phần	Inox 304 (AISI 304)	Inox 316 (AISI 316)	Ghi chú
Crom (Cr)	18,0 – 20,0%	16,0 – 18,0%	Tạo lớp màng thụ động chống oxy hóa
Niken (Ni)	8,0 – 10,5%	10,0 – 14,0%	Tăng độ dẻo và chống ăn mòn
Molypden (Mo)	Không có (≤ 0%)	2,0 – 3,0%	Điểm khác biệt then chốt
Cacbon (C)	≤ 0,08%	≤ 0,08%	Phiên bản L (304L, 316L) ≤ 0,03%
Mangan (Mn)	≤ 2,0%	≤ 2,0%	-
Silic (Si)	≤ 1,0%	≤ 1,0%	-
Photpho (P)	≤ 0,045%	≤ 0,045%	-
Lưu huỳnh (S)	≤ 0,030%	≤ 0,030%	-

Điểm then chốt: Molypden trong Inox 316 giúp tăng cường khả năng chống ăn mòn lỗ (pitting) và ăn mòn khe (crevice corrosion), đặc biệt trong môi trường chứa clorua (muối, nước biển, hóa chất).

Xem thêm: GIA CÔNG MÁNG NƯỚC INOX 304, TÔN MẠ KẼM TẠI TPHCM, BÌNH DƯƠNG, VŨNG TÀU

2. Khả năng chống ăn mòn

Tiêu chí	Inox 304	Inox 316	Kết luận
Môi trường thông thường	Rất tốt (không khí, nước ngọt, thực phẩm)	Tốt hơn một chút	304 đủ dùng
Nước biển / clorua	Kém, dễ bị rỗ (pitting)	Tốt, chịu được nồng độ clorua cao hơn	316 vượt trội
Hóa chất công nghiệp	Trung bình	Rất tốt (axit sulfuric loãng, axit hữu cơ…)	316 tốt hơn rõ rệt
Môi trường axit	Tốt với axit nitric	Tốt hơn với nhiều loại axit khác	316 ưu thế
Nhiệt độ cao + ăn mòn	Tốt đến ~870°C	Tốt hơn trong môi trường ăn mòn	316 bền hơn

• Inox 304: Phù hợp hầu hết ứng dụng dân dụng và công nghiệp nhẹ. Dễ bị ăn mòn lỗ khi tiếp xúc lâu dài với nước biển hoặc muối.
• Inox 316: Được gọi là “marine grade” (cấp hàng hải). Molypden tạo lớp bảo vệ chống ion clorua hiệu quả hơn nhiều.

3. Cơ tính và tính chất vật lý

Tính chất	Inox 304	Inox 316	Ghi chú
Độ bền kéo (Tensile)	≥ 515 MPa	≥ 515 MPa	Tương đương
Độ bền chảy (Yield)	≥ 205 MPa	≥ 205 MPa	Tương đương
Độ giãn dài	≥ 40%	≥ 40%	Cả hai dẻo tốt
Độ cứng (Brinell)	≤ 201 HB	≤ 217 HB	Gần như nhau
Mô đun đàn hồi	~193 GPa	~193 GPa	Giống nhau
Tỷ trọng	8,0 g/cm³	8,0 g/cm³	Giống nhau
Từ tính	Không từ tính (ở trạng thái ủ)	Không từ tính	Cả hai austenitic

Cơ tính gần như tương đương. Inox 316 hơi cứng hơn một chút do có molypden, nhưng sự khác biệt không đáng kể trong hầu hết ứng dụng.

Xem thêm: GIA CÔNG MÁNG NƯỚC INOX 304, TÔN MẠ KẼM TẠI TPHCM, BÌNH DƯƠNG, VŨNG TÀU

4. Khả năng gia công, hàn và tạo hình

• Gia công cắt, chấn, uốn: Cả hai đều rất tốt. Inox 304 hơi mềm hơn một chút nên dễ chấn hơn trong một số trường hợp.
• Hàn: Cả hai hàn tốt bằng TIG, MIG, que hàn. Phiên bản L (304L, 316L) được khuyến nghị khi hàn dày để tránh ăn mòn liên tinh (sensitization).
• Gia công nguội: Cả hai dễ bị hardening (cứng hóa) khi kéo nguội. Cần ủ nếu cần dẻo cao sau gia công.
• Bề mặt: Cả hai có thể đạt bề mặt BA, 2B, No.1, No.4… giống nhau.

5. Giá thành

• Inox 304: Rẻ hơn đáng kể (thường rẻ hơn 316 khoảng 20–40% tùy thời điểm thị trường).
• Inox 316: Đắt hơn vì chứa niken cao hơn và đặc biệt có molypden (nguyên tố đắt tiền).

Giá chênh lệch thay đổi theo thị trường niken và molypden, nhưng 316 luôn cao hơn rõ rệt.

6. Ứng dụng điển hình

Inox 304 phù hợp khi:

• Nhà ở, kiến trúc, lan can, cửa, nội thất
• Thiết bị nhà bếp, thực phẩm, đồ gia dụng
• Máng xối, ống nước trong môi trường không có muối/hóa chất mạnh
• Bình chứa, bồn chứa thông thường
• Ứng dụng yêu cầu thẩm mỹ cao và chi phí hợp lý

Inox 316 phù hợp khi:

• Môi trường biển, ven biển, nước mặn (Vũng Tàu, khu vực muối)
• Nhà máy hóa chất, dược phẩm, dầu khí
• Thiết bị y tế, dụng cụ phẫu thuật
• Hệ thống xử lý nước thải, hóa chất
• Máng xối hoặc thiết bị ngoài trời chịu muối biển lâu dài
• Ứng dụng yêu cầu chống ăn mòn cao nhất

Xem thêm: GIA CÔNG MÁNG NƯỚC INOX 304, TÔN MẠ KẼM TẠI TPHCM, BÌNH DƯƠNG, VŨNG TÀU

7. Phiên bản L (Low Carbon)

• 304L và 316L: Hàm lượng cacbon ≤ 0,03%. Dùng khi cần hàn nhiều hoặc chịu nhiệt độ cao để tránh hiện tượng “sensitization” (kết tủa cacbua crom ở biên hạt, làm giảm khả năng chống ăn mòn).
• Trong hầu hết ứng dụng máng xối, ống nước, thiết bị thông thường, 304 và 316 tiêu chuẩn là đủ. Chỉ dùng L khi yêu cầu kỹ thuật cao hoặc hàn dày.

Tóm tắt nhanh để lựa chọn

Tiêu chí ưu tiên	Nên chọn
Chi phí thấp, môi trường thông thường	Inox 304
Chống muối biển, clorua, hóa chất	Inox 316
Máng xối nhà phố / nhà xưởng trong đất liền	304
Máng xối / thiết bị ven biển hoặc hóa chất	316
Yêu cầu hàn nhiều, chịu nhiệt	304L hoặc 316L

Kết luận
Inox 304 là lựa chọn tối ưu về chi phí – hiệu quả cho hầu hết ứng dụng thông thường. Inox 316 chỉ thực sự cần thiết khi môi trường có clorua cao (biển, muối, một số hóa chất). Nếu ngân sách cho phép và công trình nằm ở vùng ven biển hoặc tiếp xúc hóa chất, 316 mang lại độ bền dài hạn vượt trội và giảm chi phí bảo trì.